Ngày 26/01/2026, Chính phủ ban hành Nghị định 46/2026/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành một số điều và biện pháp tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật An toàn thực phẩm.
Đáng chú ý, Điều 19 Nghị định 46/2026/NĐ-CP quy định 10 trường hợp được miễn kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm (ATTP) đối với một số thực phẩm nhập khẩu (lưu ý: không áp dụng nếu có cảnh báo về ATTP).
Cập nhật quan trọng về thời điểm áp dụng: Theo thông tin báo chí, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết 09/2026/NQ-CP tạm ngưng hiệu lực áp dụng Nghị định 46/2026/NĐ-CP đến hết 15/4/2026 và có hiệu lực trở lại từ 16/4/2026. Doanh nghiệp nên theo dõi văn bản/ thông báo chính thức tại thời điểm thực hiện thủ tục.
10 trường hợp được miễn kiểm tra Nhà nước về ATTP (Điều 19)
Dưới đây là các trường hợp miễn kiểm tra nhà nước về ATTP đối với một số thực phẩm nhập khẩu theo Điều 19 Nghị định 46/2026/NĐ-CP:
1) Quà biếu, quà tặng trong định mức miễn thuế nhập khẩu
Áp dụng với sản phẩm là quà biếu, quà tặng và trong định mức miễn thuế theo pháp luật về thuế.
Gợi ý hồ sơ chứng minh (tham khảo thực tế): chứng từ thể hiện mục đích quà tặng, định mức miễn thuế theo quy định, tờ khai/ chứng từ nhập khẩu phù hợp.
2) Hàng nhập khẩu dùng cho cá nhân thuộc diện ưu đãi, miễn trừ ngoại giao
Miễn kiểm tra đối với sản phẩm nhập khẩu dùng cho cá nhân của đối tượng hưởng quyền ưu đãi, miễn trừ ngoại giao.
3) Hàng quá cảnh, chuyển khẩu, trung chuyển, tạm nhập – tái xuất, gửi kho ngoại quan
Bao gồm các trường hợp: quá cảnh, chuyển khẩu, trung chuyển, tạm nhập tái xuất, gửi kho ngoại quan.
4) Mẫu thử nghiệm hoặc nghiên cứu (đúng mục đích, số lượng phù hợp)
Áp dụng với sản phẩm là mẫu thử nghiệm/nghiên cứu, có số lượng phù hợp mục đích và có xác nhận của tổ chức/cá nhân.
5) Hàng phục vụ trưng bày hội chợ, triển lãm
Sản phẩm sử dụng để trưng bày hội chợ, triển lãm.
6) Tạm nhập khẩu để bán tại cửa hàng miễn thuế
Sản phẩm tạm nhập khẩu để bán tại cửa hàng miễn thuế.
7) Nhập khẩu phục vụ yêu cầu khẩn cấp theo chỉ đạo của Chính phủ/Thủ tướng
Hàng hóa nhập khẩu phục vụ yêu cầu khẩn cấp theo chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ.
8) Sản phẩm/nguyên liệu nhập khẩu chỉ dùng để gia công, sản xuất hàng xuất khẩu
Áp dụng với sản phẩm, nguyên liệu nhập khẩu chỉ dùng để gia công, sản xuất hàng xuất khẩu.
9) Hàng hóa chuyên dùng phục vụ an ninh, quốc phòng
Hàng hóa chuyên dùng phục vụ an ninh, quốc phòng, theo văn bản xác nhận của Bộ trưởng Bộ Quốc phòng hoặc Bộ trưởng Bộ Công an.
10) Hàng mua bán/trao đổi của cư dân biên giới trong định mức miễn thuế (trừ mua gom)
Hàng hóa thuộc danh mục mua bán, trao đổi của cư dân biên giới, trong định mức miễn thuế theo pháp luật thuế XK/NK để phục vụ sản xuất, tiêu dùng của cư dân biên giới (trừ trường hợp mua gom).
Lưu ý bắt buộc: Không miễn nếu “có cảnh báo về an toàn thực phẩm”
Ngay trong tiêu đề Điều 19, Nghị định nêu rõ: miễn kiểm tra chỉ áp dụng trừ các trường hợp có cảnh báo về an toàn thực phẩm.
Do đó, dù hàng hóa thuộc 1 trong 10 nhóm nêu trên, doanh nghiệp vẫn cần theo dõi tình trạng cảnh báo/ quản lý rủi ro tại thời điểm nhập khẩu để xác định chính xác chế độ kiểm tra.
Liên quan điều kiện cơ sở: Nhóm KHÔNG thuộc diện cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện ATTP (Điều 17)
Bên cạnh quy định về miễn kiểm tra khi nhập khẩu, Điều 17 Nghị định 46/2026/NĐ-CP liệt kê các cơ sở không thuộc diện cấp Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện ATTP, gồm:
-
Sản xuất ban đầu nhỏ lẻ
-
Sản xuất, kinh doanh thực phẩm không có địa điểm cố định
-
Sơ chế nhỏ lẻ
-
Kinh doanh thực phẩm nhỏ lẻ
-
Kinh doanh thực phẩm bao gói sẵn, phụ gia thực phẩm, chất hỗ trợ chế biến thực phẩm, vi chất dinh dưỡng
-
Sản xuất, kinh doanh dụng cụ, vật liệu bao gói, chứa đựng thực phẩm
-
Nhà hàng trong khách sạn, khu căn hộ du lịch, khu biệt thự du lịch
-
Bếp ăn tập thể không có đăng ký ngành nghề kinh doanh thực phẩm
-
Kinh doanh thức ăn đường phố
Quan trọng: Điều 17 đồng thời nêu rõ các cơ sở thuộc nhóm này vẫn phải tuân thủ các yêu cầu về điều kiện bảo đảm ATTP tương ứng.
Checklist nhanh cho doanh nghiệp nhập khẩu
Để áp dụng đúng cơ chế miễn kiểm tra (khi đủ điều kiện), doanh nghiệp nên chuẩn bị:
-
Xác định mục đích nhập khẩu (quà tặng, mẫu thử, trưng bày, gia công xuất khẩu…) trùng với 10 trường hợp Điều 19
-
Chuẩn bị tài liệu chứng minh mục đích và số lượng phù hợp (đặc biệt với mẫu thử/nghiên cứu)
-
Kiểm tra tình trạng cảnh báo ATTP của mặt hàng/lô hàng tại thời điểm làm thủ tục (vì có cảnh báo sẽ không được miễn)
-
Theo dõi cập nhật hiệu lực/ thời điểm áp dụng thực tế do có thông tin về việc tạm ngưng hiệu lực đến 15/4/2026 và áp dụng lại từ 16/4/2026
